He Tai Pari (Upoko Tuawhā / Chapter Four)

Illustrations By Jenny Cooper and Translation By Kaharau Keogh

Fiction, Maori & Pasifika, Book Extract, Adults, Young Adults, Young Children, Short Read
Sarina Dickson | The commuting Book
Sarina Dickson

Dec 19   ●  15 min read

If you are on the bus, go to QR Code 0007 to read this chapter in English or QR Code 0016 to read in Te Reo. To read previous chapters go to Stories

Upoko Tuawhā

Ka mātakina e Ari te karaka i a te wā ka whakatata atu ki te toru karaka. Me puta tere ia i te kura ki te hiahia ia kia kauparea e ia ngā pātai a ōna hoa. Me kaua rātou e mōhio mō āna hapa i taua rā.
Ka ringi mai te pere, ka rere tārewa atu a Ari ki te kuaha, nā, ka puta. Ka kohia tōna pēke, ā, ka whakawhiti i te whīra kia tae rawa ia ki te huarahi e hoki ai ia ki te kāinga. I rongo ia i te reo o Dan e karanga atu ana, nā tērā, ka tere ake te parahutihuti a ōna waewae i te whīra.
Taihoa, ā ka mutu te oma a Ari. Ka kitea te kaha whero a ōna pāpā, me tana kaha pahupahu haere. I āhua anini tōna māhunga. Hakoa tana oma, kāore anō ia kia rite ki te hoki ki te kāinga. I konei, kua tino mōhio a Māmā mō āna mahi.
Ka paoa tōna murikōkai ki te kākano paramu. Ka toro atu i tōna ringa ki te huti ake i te kākano, ā, ka rongo i te hua nei, kua kōpenua ki ōna makawe.
Kotahi noa iho te tangata i mōhiotia e ia, he tangata e pērā rawa ana te pai o tana whiu. Tana hia pai anō hoki ki te whiu kākano paramu ki a Ari. Ka tatari a Ari kia hura mai ia.
Ka puta mai a Kiri, i muri i tetahi rākau e huna ana. Mō taku hē, e taku tungāne. Kāore au i whakapono ka paoa koe e au. Taku tawhiti hoki.Me tana mingo atu ki a Ari.
He aha tāu?te kōhete a Ari. Kāore ia i te paku hiahia ki te kite i a Kiri.
He hiahia noa iho nōku ki te kōrero mō āu mahi inanahi. He aha koe e pukuriri nā?Ka whakatata mai a Kiri.
Ehara i te take nui.Te whakahoki a Ari. Kāore i pērā rawa te pai o aku mahi. Ko au nahe i reira.
E āhua mōrearea ana tō āhua, me te mea nei e whakamā ana koe i tētahi mea.
Ka putē ngā whatu o Ari ki tōna tuakana. Te hanga nei, e mōhio ana a Kiri ki tana mahi, nā, ka kore e makere i a ia te whāki atu ki te ao. Ka rongo anō a Ari i te roimata e whati mai ana.
Ka whakatika ngā mata o Kiri ki runga i a Ari. Ka pūkana rāua ki a rāua anō mō tōna kotahi miniti pea. Ka heke mai te roimata i te kanohi o Ari. Ahakoa āna roimata, ka mau tonu a whakangita ki tōna tuakana.
Ka koke whakamua a Kiri … ā, ka awhiawhi atu i tana teina.
Ka pakaru mai te tangi a Ari, tē taea te aukati i āna roimata.
Māku koe e whakahoki ki te kāinga, e Ari.Te kōrero o Kiri. Kei te pai, e tai. Kei te pai!
Ahakoa tana tangi meme, kāore tonu a Ari i hiahia ki te hoki ki te kāinga.
Akuni pea ka muia te huarahi nei e ō hoa kura, me koke tonu tāua.te whakamārama a Kiri.
Ka timata tā rāua haere tahi. Ka ngū tā rāua hīkoi ki te kāinga. Nā tēnā ka whai wāhi a Ari ki te whakatau anō i tōna mauri.
Ka tuki tahi ā rāua tāwhainga, he mea pai tēnei hei whakangā i te wairua a Ari, kia tau anō ai.
Ka rongo a Kiri, kua pai anō te wairua a Ari. Nā konā ia ka pātai atu: He aha koe e kore nei e kaha pahupahu mō āu mahi autaia mō Koro?Te pātai o Kiri.
Ka whakaaro a Ari ki a ia anō, he pai rānei kia mōhio a Kiri ki tēnei mea huna.
Ka mutu, ka whāki atu a Ari, Kāore e taea e au te ingoa o te tiriti te whakahua tika! Nāreira, i mate ahau ki te tuku i te waea ki a Koro, nāna i whakamārama atu nā runga anō i taku kuare.
Ka tungou atu a Kiri, ā, ka tauawhina te pokowhiwhi a Ari. Nā, ka hīkoi tonu rāua.

 

Ka rongo rāua i te tōhau o te ua ia a rāua ka tomo atu ki roto i te whare mā te arapiki o mua. Pai mutunga! Kīhai kōrua i mau e te ua.te karanga a Māmā. I whakapae a Māmā ka pērā. I kuhu mōata atu ia ki te kohi i a Emmy, nā konā ia ka kite i te hau e huhū mai ana, i ngā rau rākau e awheawhe ana.
Kua timata tō Māmā tapatapahi i ngā huawhenua mō te kai o te pō. I hanga koa te ngākau a Ari ki te mōhio i te rautaki a Māmā i te mea ka rite tonu tana mahi ia rā, ia rā. Kua mōhio hoki a Ari, he pereti pihikete kua horaina e Māmā mō te kai paramanawa.
Me kōrero tāua, e Mā. E wātea rānei ana koe?Te pātai o Kiri.
“Ā, tēnā! Taihoa ake!Te whakautu o Māmā.
Ka tukuna e ia ana māripi, ka horoia e ia ōna ringa. Ka haria mai e ia te pereti pihikete, ā, ka noho ki tō Kiri taha.
E noho, e Ari,te tono o Kiri. Kua mahue tana reo ngāwari i te kuaha, ā, kua hoki anō mai te wairua taniwha. Me kōrero tahi kōrua ki a kōrua anō, e kare mā.
Ka āwangawanga a Māmā i a Ari ka noho mai ki te tēpu.
Kua whara koe, e Ari? He aha kē te mate?Te pātai o Māmā.
Kao, e Mā. Kua hara ahau! Kāore au e mōhio ana me pēhea e tika ai.te utu a Ari.
Kahore he mea katoa i tēnei ao e kore e taea e māua ko tō Pāpā te whakatika, e poi. Me te hanga nei, e hiahia hoki ana tō tuakana te awhi mai. E whakapono ana ahau ka pērā hoki tō koroua.
Ka rongo ana a Ari i tōna Māmā e kōrero ana mō Koro, ka hunaia tōna kanohi ki ōna ringa.
Ka whakatata atu a Māmā me te mirimiri i te tuarā o Ari. He pērā hoki tana mirimiri nōna e kōhungahunga ana. Ka mātai atu a Kiri ki tana teina me te penapena i a ia ki te kōrero.
Ehara i a au te torohū nei, e Mā. Ehara hoki i a koe! Hei awhea a Pāpā hoki mai ai?Te pātai a Kiri. Māna a Pāpā e kōrero.
He tika tāu, e Kiriana. Ehara i a tāua te torohū nei.Te whakaae o Māmā. Ka pai ake pea, me ka kōrero koe ki tō Pāpā, e Ari. Mukua āu roimata, e poi. Tikina he kai māu.
Kātahi rā, e Mā!Ka torotika mai a Kiri, ka ūmere ki a Māmā. Te nui hoki o te whakamā i waenganui i a tātou!
Ka whakamau atu a Ari ki a Kiri, me tana tiro whakahē ki āna kōrero. He aha hoki tēnei riri, te whakaaro a Ari.
Kia tau, e kō. Kei oho i a koe tō koroua.
Tēnā koa! Whākina atu, e Mā.te īnoi o Kiri. Kīhai ia i te hiahia tatari ki a Pāpā.
Ka peia te tūru e Ari, ā, ka torotika tana tū.
He aha nā? He aha hoki tāna, e Mā?Te ui a Ari ki te tokorua rā.
Kao, e poi! Kāore e taea e au te whāki. Ehara māku.
Nā tātou katoa ināianei, e Mā!Te ūmere anō o Kiri. Kua tino hōhā ia ināianei.
Kiriana Maree McInnis! Pouri atu ki tō rūma!te patō o Māmā. Ka rere hoki ia ki tōna rūma.
Ka whiua e Kiri tōna pēke kura ki te papa. Ka puta tahi rāua ko Māmā i te takiwā. Kua pahū mai te whare i te pukuriri.
Ka ngū katoa a Ari me tana kotahi e noho ana i te kīhini. I aha ia? He aha hoki te torohū nei?
He take rānei kia mōhio ia ki tēnei tino torohū. Ākuanei ka hoki mai a Pāpā ki te kāinga. Kāore a Ari i te hiahia tuku i tana nawe ki a Pāpā.
Na konei ake a Ari ka kite, kāore pea he take tōna noho ki te kīhini. Nāreira, ka puta ia mā te kuaha o muri, ka mokowhiti atu ia i te takiwā. Kotahi noa iho te wāhi pai māna.
Ka kuhu atu ia ki te mātotorutanga o te ngāhere, ka heke ki te awa hauangi, ki te awa pōuriuri.
Ka tā tōna tinana i a ia ka whakatata atu ki te awa.
Ka wetekina ōna hū, ā, ka kuhu ia ki te wai. Kei te ngana kia kore ia e ware ki ngā tuna. Te mātao hoki o te wai i tēnei rangi, tēnā i te mutunga wiki kātahi anō kia taha, me te kaha hoki o tōna rere i te rangi nei. E huri ana te tai, tōna whakaaro ki a ia anō.
Nā tōna kaha aro ki ngā mea nei, kīhai ia i kite i ngā kapu pouri i te rangi e whakatata mai ana.
Ka karohi whakarunga a Ari i te awa, ka huri i ngā pikonga kia tae rawa atu ia ki te wāhi e tika ana kia puta. Auē, te paripari hoki. Nā, ka whiua e ia tōna pēke ki mua rawa kia pai ai tana piki i te pari nei. Ka kaha menemene a Ari i tana kitenga atu i te poti e noho huna tonu ana i muri i te pā harakeke. Ka piki ia ki roto, ā, ka noho ki te puku o te poti. Ka hītako a Ari, nā, ka mahara ake ia mō te korenga ōna i paku kai i te rangi nei, kāore hoki ia i tino moe. Ka ngunguru mai tōna puku, nāreira ka toro tu ia ki roto i tōna pēke ki te tiki kai māna. Engari, kāore he kai i reira.
Tē aro i a ia mehemea i kohia e ia āna kai i tēnei ata. Mehemea i horahia rānei i te wā paramanawa, ā, i wareware pea ki te whakahoki. E aua hoki!
Ka whātoro tōna ringa i muri i te hoe, ki te wāhi huna o te tiakarete i waiho mai tōna rua wiki i mua. Ahakoa tāna tawhito, ahakoa he āhua ngohengohe ināianei, he reka tonu. Nāreira, ka kainga katoatia e Ari.
E penapenatia ana ngā rau harakeke e te hau, kia pakepake mai rātou. Ka tau mai te makariri ki roto i a Ari. Ka whakaaro ia mō te hoki ki te kāinga mō te wā poto noa iho.
Ākuanei pea, tōna whakaaro ki a ia anō.
Ka koropuku a Ari ki raro i taua uhi tawhito rā. Ka whakatūngia te hoe hei pou mō tana whare kia pai ai tana tīkaro i te ua. Ka timata te pahī te ua i ngā rākau, ka tau ki runga i te uhi. Ka taumaha ake te ua, ā, ka kōpipiri ake tana noho.
Ka papā mai te whaititiri i te rangi.
Aiare, kua tau! Te whakaaro a Ari. Kua mau ahau ki konei mō tēnei wā.
Ki timata tana korowhio i tētahi o ngā tino waiata o Koro, engari ka mokemoke ake ia i tēnā.
Nā te patopato o te ua i tana uhi, me te kaha hemo kai āna, ka tere moe a Ari.